fbpx
fotowoltaika opłacalność
data publikacji
10 listopada 2020
czas czytania
5 min
kategoria
tagi
fotowoltaika

Od czego zależy opłacalność fotowoltaiki?

Od czego zależy opłacalność fotowoltaiki i jaki możemy mieć wpływ na szybki zwrot z inwestycji w panele słoneczne? To pytanie zadaje sobie każdy inwestor, który rozważa zakup własnej elektrowni słonecznej. Dużymi krokami zbliżają się nowe zasady obliczania opłacalności fotowoltaiki, zapowiadane przez przez NFOŚiGW na początek lipca 2021 r. Będą one wynikały z uzupełnienia programu „Mój prąd” o możliwość finansowania „rozwiązań, które zapewnią lepsze wykorzystanie energii wytworzonej przez prosumentów.”

Ale zanim to nastąpi, warto przeanalizować czynniki mające kluczowy wpływ na opłacalność fotowoltaiki do tej pory.

Oczywiście podstawowym warunkiem opłacalności jest posiadanie nieruchomości z nie zacienionym dachem lub działki, na której można ustawić panele fotowoltaiczne. Jeśli już to mamy, to kolejnym czynnikiem mającym wpływ na opłacalność fotowoltaiki jest podłączenie jej do sieci energetycznej. Dzięki ustawie OZE i towarzyszącym jej przepisom właściciele instalacji on-grid, produkujący prąd na własne potrzeby, mogą oddawać do sieci energetycznej nadwyżki prądu wyprodukowane w dzień, przy słonecznej pogodzie, a odbierać je wieczorem i w nocy, kiedy słońca nie ma. Mają oni status prosumenta, to znaczy produkują i zużywają energię elektryczną. Co prawda odbierać mogą o 20% lub 30% energii mniej niż wytworzyli, ale jeśli tylko instalacja jest dobrze zaprojektowana, to jest to najbardziej opłacalne rozwiązanie. Ma ono szansę zwrócić się nawet po 4 lub 5 latach od zakupu, a w kolejnych latach zapewniać atrakcyjne zyski wynikające z oszczędności w opłatach za prąd.

Zwrot po 4 czy 5 latach jest możliwy przy wykorzystaniu dofinansowania na fotowoltaikę i ulgi podatkowej, które redukują koszt początkowy inwestycji. Dodatkowo firmy fotowoltaiczne, takie jak Twoja Energia, wychodzą naprzeciw swoim klientom i oferują prąd ze słońca na raty 0%. Tego typu oferta likwiduje barierę początkowej dużej inwestycji i daje możliwość zoptymalizowania opłacalności fotowoltaiki.

Opłacalność fotowoltaiki a moc instalacji

Kolejnym ważnym czynnikiem związanym z opłacalnością jest prawidłowe obliczenie mocy instalacji fotowoltaicznej w stosunku do rocznego zapotrzebowania prosumenta na prąd. Nie powinna być ani za mała, ani za duża. W pierwszym przypadku konieczne będzie dokupienie prądu pod koniec okresu rozliczeniowego. W drugim – poniesiemy duże koszty zakupu i montażu paneli słonecznych, a nie będziemy w stanie wykorzystać wyprodukowanej przez nią energii.

Od czego zależy moc instalacji 

W pierwszym przybliżeniu moc instalacji zależy od liczby paneli i ich wydajności. Do wstępnego obliczenia mocy i rozmiarów instalacji pomocny jest nasz kalkulator fotowoltaiczny. Na podstawie wartości rachunku za prąd oblicza on liczbę paneli, orientacyjną powierzchnię dachu, którą zajmie instalacja, a także szacunkową wartość inwestycji i kwotę dotacji, którą można uzyskać oraz podstawową ulgę podatkową.

Wszystkie wartości podane w kalkulatorze są orientacyjne, ponieważ cena instalacji zależy od wielu czynników. Oprócz liczby paneli oraz typu falownika wpływ ma położenie domu względem stron świata, nachylenie i kształt dachu, rodzaj pokrycia oraz ilość padającego cienia. Docelowo, na etapie projektu instalacji informacje te ustalamy na podstawie wizji lokalnej. W czasie pandemii wykonujemy to za pomocą drona. Uzyskane dane wprowadzamy do specjalistycznego oprogramowania, które pomaga nam przygotować szczegółowy projekt systemu i oblicza prognozę produkcji w poszczególnych miesiącach. Na etapie eksploatacji prognoza pomaga obserwować i sprawdzać, czy nasza instalacja pracuje zgodnie z założeniami. Profil zużycia energii – Im więcej prądu zużywasz podczas dnia, tym większa jest autokonsumpcja i tym bardziej fotowoltaika się opłaca.

Jeśli produkuje ona o wiele za dużo energii w stosunku do zużycia, to znaczy, że przeinwestowaliśmy. Mogliśmy kupić mniejszą instalację, która szybciej by nam się zwróciła. Nie warto przesadzać z wielkością instalacji. Jeśli rocznie zużywamy 5000 kWh, to za instalację o mocy 8 kWp trzeba zapłacić kilkanaście tysięcy więcej, a wykorzystamy około 5 kW. Cała nadprodukcją zostanie oddana do sieci.

Opłacalność paneli słonecznych a jakość montażu

Instalacja fotowoltaiczna to inwestycja na wiele lat. Powinna być prawidłowo zamontowana i podłączona do sieci energetycznej, by jak najdłużej pracowała bezawaryjnie. Wszelkie awarie to z jednej strony przerwy w produkcji energii, a z drugiej dodatkowe koszty, które zmniejszają opłacalność inwestycji.

Przyczyną awarii może być niska jakości komponentów lub jakość montażu. Niska jakość może okazać się przyczyną problemów zanim instalacja zdąży się zamortyzować. Co prawda na etapie oferty możemy sprawdzić podstawowe parametry paneli słonecznych, takie jak wydajność w warunkach słabego oświetlenia, współczynniki temperaturowe, liniową gwarancję mocy i odporność na obciążenia mechaniczne. Jednak nie będąc fachowcem trudno będzie nam porównać te parametry z różnych ofert i wyciągnąć wnioski. Za dużo zmiennych, które trzeba by wziąć pod uwagę. Najbardziej miarodajne są prognozowane charakterystyki produkcji instalacji w stosunku do jej ceny.

Sprawność i moc paneli

Trzeba też wziąć pod uwagę fakt, że postęp technologiczny powoduje, że parametry paneli słonecznych są coraz lepsze. Jednocześnie sprawia, że co roku ceny paneli o słabszych parametrach spadają. Z roku na rok instalację o tej samej mocy można kupić taniej. Za bardziej wydajne panele trzeba oczywiście więcej zapłacić, ale taki zakup nie zawsze  jest uzasadniony z punktu widzenia opłacalności.

Za to na pewno nie warto oszczędzać na inwerterze, bo mają one krótsze okresy eksploatacji i okresy gwarancji niż panele. Można jednak je wydłużyć dbając o to, by nie pracował on na maksymalnej mocy i nie przegrzewał się. By działał jak najdłużej, powinien mieć moc o 25% większą niż maksymalna moc paneli. Przy kalkulacjach opłacalności liczonych jako oszczędności w opłatach rachunków za prąd warto wziąć pod koszt wymiany inwertera.

Koszty montażu

Tak jak w każdej dziedzinie, niska cena zazwyczaj nie idzie w parze z jakością. Nie mając wystarczającej wiedzy, by ocenić jakość paneli i falownika musimy zdać się na dostawcę i jego renomę. Nie warto zbytnio oszczędzać w tej dziedzinie. Niewłaściwa instalacja może być przyczyną usterek paneli fotowoltaicznych. Źle zaprojektowana lub zmontowana instalacja może być praktycznie bezużyteczna. Jeśli instalacja źle działa w okresie, kiedy powinna produkować najwięcej, to trudno będzie jej odrobić straty i prąd trzeba dokupić z sieci.

Opłacalność fotowoltaiki a błędy instalatorów

W trosce o optymalizację opłacalności warto zorientować się, jakie błędy najczęściej popełniają instalatorzy z niewielkim doświadczeniem lub firmy nie dysponujące specjalistycznym oprogramowaniem do projektowania instalacji. Są one opisane w artykule „10 najczęściej popełnianych błędów”.

Niestety zdarzają się również błędy groźne w skutkach, np. dotyczące zabezpieczeń przeciwpożarowych. Co prawda najczęściej są one sprawdzane przez zakład energetyczny w ramach podłączenia, ale jednak się zdarzają. W Twojej Energii wszystkie projekty konsultujemy z rzeczoznawcą ppoż., a projekty powyżej 6,5 kW zgłaszamy do straży pożarnej. Ponadto nasi klienci w pierwszym roku funkcjonowania instalacji otrzymują od nas ubezpieczenie od wszystkich ryzyk na pełną wartość inwestycji. W kolejnych latach oferujemy darmowy przegląd i ewentualny serwis.

Przy tej okazji warto zaznaczyć, że instalacje on-grid, nie działają, kiedy gaśnie światło, czyli kiedy w sieci nie ma prądu. Mają bowiem specjalne zabezpieczenia, które „blokują” ich pracę by podczas awarii nie było napięcia na elementach systemu.

Co jeszcze ma ma wpływ na opłacalność?

Podkreślmy to jeszcze raz: głównym warunkiem opłacalności fotowoltaiki jest możliwość produkowania prądu i zużywania go na bieżąco oraz „oddawania” nadwyżki do sieci energetycznej i pobierania jej, kiedy produkcja jest niewystarczająca.

Takie możliwości dotyczą mikroinstalacji o mocy do 50 kWp, przy czym:

  • dla instalacji, których moc nie przekracza 10 kWp, za jedną oddaną do sieci energetycznej kilowatogodzinę prosument może odebrać 0,8 kWh,
  • a przypadku instalacji o mocy między 10 a 50 kWp, za oddaną 1 kWh odbieramy 0,7 kWh.

Wyprodukowana nadwyżka powinna być wykorzystana na własne potrzeby w ciągu roku. Jeśli nie jest, przepada, a właściwie „zazielenia” całą energię w sieci.

Korzystać z takich możliwości mogą zarówno osoby fizyczne, jak i przedsiębiorcy. Są oni zwolnieni z obowiązku uzyskania koncesji na wytwarzanie energii elektrycznej. Nie muszą też uzyskiwać pozwolenia na budowę, co jest konieczne w przypadku instalacji o większych mocach. Na mocy ustawy OZE zakłady energetyczne są obowiązane dokonać przyłączenia mikroinstalacji do sieci w ciągu 30 dni od dnia złożenia wniosku.

Opłacalność fotowoltaiki off-grid

Przeciwnicy fotowoltaiki uważają, że w Polsce jest za mało słońca, by fotowoltaika była opłacalna. I w zasadzie jest to prawda, jeśli rozpatrujemy instalacje off-grid, czyli takie, które nie są podłączone do sieci energetycznej i muszą całą wyprodukowaną energię gromadzić w akumulatorach, by móc z niej korzystać, kiedy słońca nie ma. Koszty akumulatorów do fotowoltaiki są na tyle duże, że takie rozwiązania są nieopłacalne. W przypadku kiedy „magazynem energii” jest sieć energetyczna, to produkowana przez naszą instalację energia jest wykorzystywana na bieżąco przez inne podmioty, a w zimie tradycyjne elektrownie produkują energię dla prosumentów, którzy odbierają swoje nadwyżki. Jeśli dbamy o ekologię, to nie warto produkować zbyt dużych nadwyżek.

Na pewno kusząca wydaje się całkowita niezależność od sieci energetycznej, możliwa do uzyskania dzięki akumulatorom. Jednak pojemność magazynów energii jest droga. Za prąd magazynowany w sieci płacimy około 20-30% tego co wyprodukowaliśmy i mamy cały rok na odbiór. Czyli koszt „magazynowania” energii w sieci są na poziomie kilkaset złotych rocznie. Natomiast ceny magazynów energii o pojemności wystarczającej na kilkanaście godzin zaczynają się od kilku tysięcy.

Całkowita niezależność energetyczna na razie nie jest opłacalna właśnie ze względu na ceny akumulatorów energii. Coraz więcej państw stosuje jednak rozwiązania, których celem jest zwiększenie autokonsumpcji i lokalnego magazynowania energii. Redukują one potrzebę pobierania prądu z sieci wieczorem i w nocy w miesiącach marzec – październik. Być może za jakiś czas wejdą one w życie również u nas.

Jaki byłby koszt fotowoltaiki w Twoim domu?
Jaki byłby koszt instalacji w Twoim domu?

Ta strona wykorzystuje pliki cookies aby świadczyć usługi na najwyższym poziomie. Dalsze korzystanie z niej oznacza, że zgadzasz się na ich użycie. Więcej na ten temat możesz dowiedzieć się w naszej polityce prywatności.